Bestel uw boeken online bij Athenaeum Boekhandel!

Recensieoverzicht: Ilja Leonard Pfeijffer, Lars Kepler, Kluun, Virginia Woolf, Marja Pruis (15 februari 2017)

20 februari 2017
| | | | | | | | |

Onze wekelijkse samenvatting van de recensies in kranten en tijdschriften met deze week Ilja Leonard Pfeijffer, Lars Kepler, Kluun, Virginia Woolf, Marja Pruis en verder: Bov Bjerg (VPRO Boeken), Marc-Alain Ouaknin, Marja Pruis, Paul Auster, Martijn van Calmthout (Trouw), Bert Wagendorp, Yuval Noah Harari (de Volkskrant), Doeschka Meijsing (Het Parool), Katie Roiphe (NRC Handelsblad), Ester Naomi Perquin (Elsevier), Marco Balzano en Hans Tentije (De Groene Amsterdammer).

Oudere afleveringen van deze rubriek zijn te raadplegen in ons archief. In een vereenvoudigde opzet beperken we ons in 2017 tot de Nederlandse kranten en maand-/weekbladen en de grote, prominente stukken.

Tussen rechte haken staan de redactionele items op Athenaeum.nl.

Recensieoverzicht: Ilja Leonard Pfeijffer, Lars Kepler, Kluun, Virginia Woolf, Marja Pruis  (15 februari 2017)

Delen op

'Een zekere mate van schaamteloosheid heb je nodig om überhaupt iets te kunnen doen. Daarom denk ik dat schaamte voor mij ook wel zo'n belangrijk iets is, dat ik denk: dat is wel de grote strijd die je iedere dag moet aangaan.' Jeroen van Kan interviewt Marja Pruis over haar nieuwe boek Genoeg nu over mij. Confessies van een ervaren schamer [leesfragment]. Hij spreekt ook Bov Bjerg, over zijn roman Auerhaus [toelichting door de vertaler]: 'Het begin [van het boek - red.] was wat nu ook het begin van het verhaal is, namelijk dat die Frieder, die suïcidale jongere, zich één keer in z'n leven verzet tegen alle ellende en de kerstboom op het dorpsplein omhakt op kerstavond. Net als voor Höpper, de ik-figuur, was dat ook voor mij het uitgangspunt. Het uitgangspunt en ook de boodschap. Hoe je leven ook loopt en wat je ook doet, er is altijd een moment dat misschien belangrijker is dan het einde van je leven.'

De afleveringen van VPRO Boeken zijn elke zondagochtend te zien op NPO 1, en zijn terug te kijken op www.vpro.nl/boeken

Benoit Lannoo sprak voor Trouw met de invloedrijke Frans-joodse filosoof en rabbijn Marc-Alain Ouaknin (God en de kunst van het vissen): 'Ons ontbreekt vooral het kritische instrumentarium om met de wereld zoals die ons gegeven is, om te gaan. Als je aan iemand pakweg een bijbeltekst voorlegt - ik heb het niet over de Koran omdat ik er niet in thuis ben, maar wellicht gaat de redenering ook op voor de gebrekkige omgang van velen met allerlei koranfragmenten - is de kans groot dat hij of zij niet over de instrumenten beschikt om die te interpreteren.'

In Letter & Geest schrijft Janita Monna over de nieuwe Piet Gerbrandy, Steencirkels: 'Die wellust zit niet alleen in de inhoud, maar ook in Gerbrandy's robuuste, ritmische, stuwende zinnen, die je als wulps vrouwenvlees bijna in je handen kunt nemen.' En Emilia Menkveld las de nieuwe Marja Pruis, Genoeg nu over mij. Confessies van een ervaren schamer [leesfragment]: '“De kunst van het essay is uiteindelijk de balans zien te bewaren tussen het ik en het verhaal, de scalpel zijn werk laten doen.” Met Genoeg nu over mij laat Marja Pruis zien dat zij die kunst verstaat.'

Peter Sierksma las de nieuwe Paul Auster, 4 3 2 1 [leesfragment] ('Het schrijfplezier spat er dan ook van af in zijn laatste en meteen ook dikste roman tot nu toe. Ja, Auster gaat in 4321 zo los, dat je er als lezer soms duizelig van wordt.'), Beeldboek van de week is À Point. Schilderen van Arnout van Albada, Jannah Loontjens prijst Virginia Woolfs De jaren [onze recensie] ('Het is een roman geworden waar je in duikt om onthutst weer boven water te komen als het uit is. Gelukkig kun je dan weer eenvoudig terug naar het begin, even diep ademhalen en er weer in onder duiken.'), en Co Welgraven dook in Neal Bascomb, The Winter Fortress: The Epic Mission to Sabotage Hitler's Atomic Bomb ('een pageturner, spannender dan een goede oorlogsroman, maar toch echt gebeurd, buitengewoon goed gedocumenteerd en geschreven'), en Martijn van Calmthout, Sam Goudsmit. De jacht op de atoombom van Hitler ('vlot geschreven en inhoudelijk sterke biografie die een goed beeld geeft van het dramatisch leven en werk van een befaamd maar bescheiden wetenschapper').

Kortere stukken, een pagina of minder:

  • Els Kloek over haar boek samen met Maarten Hell, Keetje Hodshon (1768-1829)
  • Edwin Kreulen over Christopher Carlsson, Besmeurde sneeuw: 'Het wordt er al met al niet origineler op.'
  • Rob Schouten over Tom Verschaffel, De weg naar het binnenland, geschiedenis van de Nederlandse literatuur 1700-1800, de Zuidelijke Nederlanden: 'Nee, voor fraaie literatuur moeten we in dit deel niet zijn. Het is vooral Verschaffels beschrijving van het culturele en maatschappelijke klimaat in wat nu België is, dat de aandacht trekt.'
  • Bas Maliepaard over Pim Lammers, ill. Milja Praagman, Het lammetje dat een varken is: '[Paagman] slaagt er met minimale middelen in de dieren en mensen een innemende oogopslag te geven.'

De boekrecensies van Trouw verschijnen elke zaterdag in Letter en Geest, en zijn voor abonnees te raadplegen op trouw.nlTrouw is te koop bij het Nieuwscentrum. 

 

'Want het revolutionaire voelen en denken werd niet alleen weerspiegeld in de Russische romans, de literatuur speelde zelf een activerende rol in het ontstaan ervan. Dat kwam niet zozeer doordat er zoveel goede Russische schrijvers waren, maar vooral doordat de censuur geen mogelijkheid bood tot een gewone, vrije uitwisseling van ideeën, of deelname aan het politieke debat. In de romanwereld vond die uitwisseling tot op zekere hoogte wel plaats, onder andere doordat schrijvers zich konden verschuilen achter hun personages,' betoogt Sjen Scheijen in een groot stuk over de prerevolutionaire, negentiende-eeuwse Russen: Dostojevski, Boelgakov, Babel, Bely, Fedin, Blok, Conrad, Paustovsokij, Pasternak.

Thomas van den Bergh las Bert Wagendorps Masser Brock [onze recensie] ('En omdat hij volop ruimte geeft aan narratieve uitstapjes naar Massers familiegeschiedenis en de ontstaansgeschiedenis van De Nieuwe Tijd, krijgt dit vuistdikke boek op den duur iets oeverloos.'), en Rolf Bos sprak met het duo achter Lars Kepler, bij gelegenheid van het verschijnen van Jager: 'Ik vind het reuze spannend om verhalen over hem én met hem te bedenken. Toen we begonnen dachten we in totaal acht boeken over hem te schrijven, en dat we dan wel klaar met Joona zouden zijn. Nu weten we dat het er meer gaan worden.'

Arjan Peters geeft één ster aan de nieuwe Kluun: 'Een boek over de leegte - van roem, en van een zogenaamde vriendschap die de ongelijke verhouding van stoere bink versus lulletje rozenwater nooit te boven is gekomen, zodat er ook niets pijnlijks aan is dat ze elkaar tergen of gebruiken als hun dat goed uitkomt. Het is geen wet dat een boek over de leegte ook een leeg boek moet opleveren. DJ is dat wel geworden.' En Taede Smedes las de nieuwe Yuval Noah Harari, Homo Deus [leesfragment ('Ongelooflijk boeiend, maar Harari is geen filosoof of natuurwetenschapper en zowel zijn historische reconstructies als zijn speculaties over de toekomst rammelen flink. Maar hij is een goede verteller die aan de hand van anekdotes en historische voorbeelden een beklemmend doemscenario voor de toekomst uit de doeken doet.') en is enthousiaster over Floris Cohens Het knagende weten ('een prachtige studie, ofschoon wat wollig geschreven, over hoe sinds de opkomst van de moderne natuurwetenschappen over geloof en wetenschap is gedacht').

Kortere stukken:

  • Arjan Peters schrijft zijn column over Het reizende detail in de kunst van 1400 tot 1500, onder redactie van Mariëtte Haveman [onze recensie]
  • Katinka Polderman bladert door Ina van der Meulen (red.), LevenXL, Maria Barnas, Gijs Scholten van Aschat e.a., Het laatste tabou. Kunstenaars en inkomen, en Haalt de PvdA 2025?
  • Aleid Truijens over Natasza Tardio, Francien de Zeeuw. Van verzetsheldin tot eerste vrouwelijke militair, vier sterren, 'een ontroerend en boeiend levensverhaal, even helder en rechttoe rechtaan opgeschreven als het karakter van de heldin moet zijn geweest'
  • Onno Kleyn over Christianne Muusers, Het verleden op je bord ('In weinig maar zeer zorgvuldige woorden krijg je een uitstekend inzicht in de culinaire mores en voorkeuren van de voorbije eeuwen.'), Karin Vaneker, Vorstelyk tafelen. Een culinaire wereldreis ('het heeft allemaal iets chaotisch'), en Lizet Kruyff, Jeroen Thijssen, Puntneuzen & kersenpitten ('een prachtig uitgevoerd, secuur boek'), respectievelijk vier, drie en vier sterren
  • Hans Bouman over Truman Capote, Alle verhalen, vier sterren: 'Schijnbaar terloopse maar veelzeggende observaties verraden het vakmanschap van de jonge auteur.'
  • Wim Bossema over Ngugi wa Thiong'o, Birth of a Dream Weaver, drie sterren
  • Jan Luijten over Bov Bjerg, Auerhaus [toelichting door de vertaler], vier sterren: 'Hij heeft de sfeer en de toon in de woongroep goed getroffen, zodat de lezer zich een levendig beeld kan vormen van de dolle maanden in het Auerhaus en het tragische einde.'
  • Marcel Hulspas over Charles Caspers en Peter Jan Margry, Het Mirakel van Amsterdam, vier sterren: 'Jammer genoeg is het boek vaak langdradig (de auteurs mopperen dat hun collega's uit vroeger eeuwen langdradig zijn - ze kunnen er zelf ook wat van) en loopt de lezer tegen het einde vast in een wirwar van beschouwingen en anekdotes. Maar het onderwerp is zó origineel dat deze recensent geen bladzijde had willen missen.'
  • Bo van Houwelingen over Maria Barnas, Altijd Augustus [leesfragment], drie sterren (? - RED.): 'Op alle niveaus en uiterst fijnzinnig toont Barnas zo de metamorfose van een meisje.'

De boekrecensies van de Volkskrant verschijnen elke zaterdag in Sir Edmund, en zijn te raadplegen op volkskrant.nl/boeken - een selectie is slechts voor abonnees toegankelijk. De Volkskrant is te koop bij het Nieuwscentrum.

Masser Brock | Bert Wagendorp | 9789025449612
€ 19,99
Joona Linna 6 : Jager | Lars Kepler | 9789023425984
€ 22,50
DJ | Kluun | 9789057596650
€ 19,99
Het knagende weten | Floris Cohen | 9789035143364
€ 29,95
Homo Deus | Yuval Noah Harari | 9789400407237
€ 24,99
Homo deus | Yuval Noah Harari | 9781910701881
€ 19,95
Dokter Zjivago | Boris Pasternak | 9789028260733
€ 44,99
Petersburg | Andrej Bely | 9789045008615
€ 24,99
Masser Brock | Bert Wagendorp | 9789025449698
€ 12,99
Jager | Lars Kepler | 9789023427766
€ 12,99
DJ | Kluun | 9789057596759
€ 9,99
Het knagende weten | Floris Cohen | 9789035144323
€ 17,99
LevenXL |  | 9789491693991
LevenXL  
€ 14,95
Haalt de PvdA 2025? | Bram Peper | 9789068687309
€ 12,95
VORSTELYK TAFELEN |  | 9789082638707
€ 27,95
Alle verhalen | Truman Capote | 9789057597879
€ 20,00
Auerhaus | Bov Bjerg | 9789059366909
€ 19,99
Auerhaus | Bov Bjerg | 9789059367005
€ 9,99
Auerhaus | Bov Bjerg | 9783351050238
€ 19,50
Altijd Augustus | Maria Barnas | 9789028261563
€ 17,50
Altijd Augustus | Maria Barnas | 9789028270107
€ 9,99

Maarten Moll sprak het thrillerduo Alexander Ahndoril en Alexandra Coelho Ahndoril, beter bekend als Lars Kepler, wiens Jager nu is verschenen. Alexander: '[...] Als je opgroeit zonder liefde, mét geweld, wie word je dan?' Alexandra: 'Dat interesseert ons. Laten we zeggen dat niemand als duivel wordt geboren, maar er wel een kan worden.' Alexander: 'We proberen wel oplossingen te vinden door actuele thema's als terrorisme, mensensmokkel, seksueel geweld in onze thrillers te verwerken.' Alexandra: 'Ja, dat mag je vluchten voor de realiteit noemen. Toch hopen we dat we de problematiek die we in onze thrillers aansnijden een beetje inzichtelijk te maken.'

Arie Storm las Doeschka Meijsings Hoe verliefd is de lezer [leesfragment] en is enthousiast over de actualiteit van Meijsings stellingnames: 'Dit boek is nogal een feest. Dat wil zeggen: voor de lezers van mijn generatie.' En: 'Want hoe waar is dit, en hoe erg is het dat we in zekere zin terug bij af zijn. Literatuur als avontuur, als intelligent spel met de lezer, díé literatuur lijkt zo'n beetje in het geheel niet meer te worden geschreven.'

Plus kortere besprekingen:

  • Dieuwertje Mertens over Vicky Francken, Röntgenfotomodel, vier sterren: 'Wat een prachtig en afgewogen debuut.'
  • Paul de Vries over Frans van der Helm, Dieren met toekomstplannen, drie sterren
  • John Jansen van Galen over Rudie van Meurs, Een man als Daan, drie sterren

De boekrecensies van Het Parool verschijnen elke zaterdag. Het Parool is te koop bij het Nieuwscentrum.

In NRC Boeken een uitgebreid artikel van Arjen Fortuin over A. Alberts ('het mooiste raadsel van de Nederlandse literatuur') en de biografie die Graa Boomsma over hem schreef. 'Boomsma heeft alles wat er door en over Alberts geschreven is, bewonderenswaardig bijeengebracht, maar Leven op de rand is meer het boek van een literator dan van een historicus,' aldus Fortuin over de biografie. Sebastiaan Kort las Peachez, een romance van Ilja Leonard Pfeijffer [leesfragment]. 'De uitwerking van Peachez - eentje in een behoorlijk rijtje Pfeijffer-romans over echt en nep - is in de grond van de zaak behoorlijk ironisch: de schrijver wil ons de risico's voor de mens in een informatief-bedrieglijke wereld tonen, terwijl hij aan het neerzetten van het menselijk bewustzijn onder die gegeven omstandigheden amper toekomt. Dat hier ongetwijfeld een bewuste keuze achter schuilt maakt de roman niet opeens veel beter,' staat er onder meer in het stuk.

Rob van Essen recenseert de Nederlandse vertaling van Virginia Woolfs De jaren [recensie], hij prijst Woolfs 'proza dat op een kalme manier adembenemend is'. En Auke Hulst sprak met Katie Roiphe over haar Het uur van het violet. 'Ik schreef notitieboekjes vol over de dood […] en ik ontwikkelde een vreemde fascinatie voor boeken over genocide. Maar de plotselinge dood van mijn vader was de directe aanleiding echt aan het werk te gaan. Hij was tweeëntachtig, maar in goede gezondheid, en nog altijd werkzaam als arts. Een sterk gestel. En toen die hartaanval,' vertelt Roiphe in het interview.

Verder:

  • Margot Dijkgraaf over Christophe Boltanski, De schuilplaats (vier ballen) [recensie]
  • Miriam Rasch over Pavel Jurácek, Een straat zonder ambitie (drie ballen)
  • Hubert Smeets over John B. Judis' The Populist Explosion (drie ballen), Jan-Werner Müllers Wat is populisme? (vier ballen), Hans Wansinks De populistische revolutie (twee ballen) en Populism. A Very Short Introduction van Cas Mudde en Cristobal Rovira Kaltwasser (drie ballen)
  • Petra de Koning over Ariejan Korteweg en Eline Huisman Lobbyland (vier ballen)
  • Wilfred Takken over Howard Sounes' Lou Reed. Een leven in The Velvet Underground (drie ballen) en Transformer. Het verhaal van Lou Reed van Victor Bockris (vier ballen)

De boekrecensies van NRC Handelsblad verschijnen elke vrijdag in Boeken, en zijn voor abonnees te raadplegen op Nrc.nl. NRC Handelsblad is te koop bij het Nieuwscentrum.

Verzameld werk set | A. Alberts | 9789028240247
€ 99,00
De jaren | Virginia Woolf | 9789025303471
€ 24,99
The Violet Hour | Katie Roiphe | 9780349008516
€ 15,95
La cache | Christophe Boltanski | 9782070468713
€ 9,95
Populism | Cas Mudde | 9780190234874
€ 9,95
Lou Reed | Howard Sounes | 9789401606196
€ 22,50
Transformer | Victor Bockris | 9780007581894
€ 17,50
Leven op de rand | Graa Boomsma | 9789028270091
€ 17,50
De jaren | Virginia Woolf | 9789025303464
€ 18,99
Lobbyland | Ariejan Korteweg | 9789044538113
€ 11,99
Lou Reed | Howard Sounes | 9789401606202
€ 9,99
Transformer - | Victor Bockris | 9789043918121
€ 14,99

In Elsevier Irene Start over de nieuwe Kluun, DJ (vier sterren: 'Wat deze roman sterk maakt, zijn de rauwe toon en de manier waarop Kluun de tijdsgeest grijpt.'), en Gertjan van Schoonhoven over Ester Naomi Perquins Meervoudig afwezig [lees onze recensie] (vier sterren: 'Perquins talent en oorspronkelijkheid spat van de pagina's').

Elsevier verschijnt elke donderdag en is voor abonnees toegankelijk via weekblad.elsevier.nl. Elsevier is te koop bij het Nieuwscentrum.

Koen Kleijn recenseert James C. Kennedy's Een beknopte geschiedenis van Nederland [leesfragment]. 'Kennedy schreef in het Engels en zijn echtgenote vertaalde naar het Nederlands, maar haar stijl is nogal lelijk - zinnen beginnen vaak met "Maar" of "En" - en het aantal foutjes is een tikje irritant,' merkt Kleijn in het stuk op. En: 'Ook de schrijver zelf is niet altijd even trefzeker.' Marja Pruis las Peachez, een romance, het nieuwe boek van Ilja Leonard Pfeijffer [leesfragment]. Ze noemt de roman 'literaire spielerei van een hoge orde'. Maar 'Pfeijffer kon […] het schmieren niet laten, zeker over de helft van de roman krijgt "proffie" iets kolderieks en al te doms, in zijn kleurige overhemd en rafelige spijkershorts. Het maakt dat ook het filosofisch getoonzette slotakkoord deze roman niet echt meer kan redden van een zekere vrijblijvendheid'.

'Tentijes meesterschap schuilt in zijn ambachtelijke precisie,' aldus Piet Gerbrandy in zijn bespreking van Hans Tentijes Om en nabij. 'Daarbij komen een kalm ritme, een vloeiende zinsbouw en een bedachtzaam gebruik van witregels, hetgeen ervoor zorgt dat de strofen als vanzelf hun weg lijken te zoeken, alsof de dichter geen behoefte had er paal en perk aan te stellen.' Cyrille Offermans leverde een bespreking van Marco Balzano's 'betrekkelijk lichtvoetige maar serieuze en overtuigende' Reis zonder einde. Gerard Zeegers, ten slotte, wijdt een stuk aan Wide Vercnockes Narwal, 'een boek waarin alles klopt'.

 

MINDBOOKSATH : athenaeum