Recensieoverzicht

Binnenkijken bij de Schneiders

23 oktober 2017 Een van de verrassingen op de longlist van de ECI Literatuurprijs dit jaar was Margot Vanderstraetens Mazzel tov, voor Nederlanders althans. Het boek, waarin Vanderstraeten schrijft over de periode waarin ze als werkstudente bijles gaf aan twee orthodox-joodse kinderen, is wel een groot succes in België – loop een willekeurige Antwerpse boekhandel in en je stuit al snel op een stapel Mazzel tovs. De hoge verkoopcijfers zijn niet verwonderlijk. Vanderstraeten heeft een prettige toon en weet je aandacht gedurende het hele boek vast te houden. Maar dat is niet de enige reden waarom haar verslag zo goed loopt; hoewel de joodse gemeenschap in Antwerpen heel zichtbaar is, is zij ook zeer gesloten. Niet-Joodse Belgen weten niets of weinig van hun (orthodox- )joodse buren en Vanderstraeten slaagt erin een tip van de sluier op te lichten. Door Ruth Kief.

Spenglers loden reddingsvest

17 oktober 2017 Tussen 1918 en 1922 verscheen Der Untergang der Abendlandes. Umrisse einer Morphologie der Weltgeschichte in twee delen. Oswald Spengler schreef het boek tegen de achtergrond van het doorgeslagen 19de-eeuwse vooruitgangsoptimisme. Bijna honderd jaar na dato is de eerste Nederlandse vertaling verschenen: De ondergang van het Avondland, door Mark Wildschut. Wat zegt deze uitgave en de hype waarmee de publicatie vergezeld gaat eigenlijk over onze eigen tijd?

De vroegchristelijke beelden- en ideeënstorm

17 oktober 2017 Christelijke auteurs hebben er door de eeuwen heen alles aan gedaan de vroegste geschiedenis van hun religie in een goed daglicht te stellen. Ze verbeeldden een vreedzame overgang van de heidense klassieke oudheid naar een christelijke wereld. Catherine Nixey, classica en journaliste voor de Times, schreef The Darkening Age: The Christian Destruction of the Classical World om te laten zien hoe het echt is gegaan: christenen deden in de vierde en vijfde eeuw na Christus met grof geweld afstand van alles wat als ‘heidens’ werd beschouwd en zijn zo verantwoordelijk voor het verdwijnen van een groot deel van het klassieke erfgoed. Door Roel Salemink.

Eenieder een droeve last

16 oktober 2017 Morgen wordt de Man Booker Prize for Fiction, de bekendste prijs voor Engelstalige literatuur, uitgereikt. Onder de genomineerden dit jaar zijn Paul Auster (4321), Mohsin Hamid (Exit West) en Ali Smith (Autumn) maar Britse gokkers zetten massaal hun geld in op George Saunders en diens romandebuut Lincoln in the Bardo (Lincoln in de bardo, in de vertaling van Harm Damsma en Niek Miedema). Ik geef ze geen ongelijk. Saunders' roman is origineel, grappig én ontroerend.

Aristoteles en Dante en de geheimen van de vriendschap

12 oktober 2017 Het is een saaie, betekenisloze zomer in El Pasa voor tiener Aristoteles. Elke dag lijkt hetzelfde en elke nacht hoopt hij dat de wereld anders zou zijn als hij wakker werd. Gelukkig verandert de wereld voor hem. Terwijl hij ronddobbert in het zwembad, zwemmen had hij nooit geleerd, ontmoet hij een jongen: Dante Quintana. Een eigenwijze jongen, die veel te zeggen heeft en vrolijk over het leven nadenkt. Hij is een totale tegenpool van de stille, boze Aristoteles. Ondanks de tegenstellingen ontstaat een sterke vriendschap, de vriendschap waar Benjamin Alire Sáenz’ Aristoteles & Dante ontdekken de geheimen van het universum (vertaling Aimée Warmerdam) op gebouwd is.

Het Duitsland van Angela Merkel

11 oktober 2017 Op 24 september won Angela Merkel, bondskanselier vanaf 2005, de Duitse verkiezingen. In Het land van Merkel. Duitsland 2005-2017 beschrijft Frits Boterman de periode waarin zij uitgroeide tot de machtigste vrouw van Duitsland en een leidersrol in Europa kreeg toebedeeld. Het is een toegankelijk boek over het huidige Duitsland. Frits Boterman is een historicus die over genoeg kritische afstand beschikt om ook over het heden genuanceerd te schrijven. Door Jerker Spits.

Een glimp van

10 oktober 2017 Een boek met als titel The Sparsholt Affair, dat moet bijna wel gaan over de David Sparsholt die op pagina vijf verschijnt. In de nieuwe roman van Alan Hollinghurst (zijn eerste na The Stranger's Child uit 2011) raakt deze Sparsholt inderdaad verwikkeld in een notoir schandaal, maar hij blijft een man waar alleen af en toe een glimp van op te vangen is, voor de mensen om hem heen, voor ons als lezers, en misschien ook wel voor zichzelf. Door Emmi Schumacher.

Ciao fratello, Carissima sorella mia

06 oktober 2017 ‘Minstens zo leuk als koken, is mensen zíen koken,’ zegt Frans van Munster in een van zijn brieven aan zijn carissima sorellina Karin. Misschien is het nog wel leuker om erover te lezen in de correspondentie tussen broer en zus van Munster in dit prachtig uitgegeven Fratello & Sorella. Frans is olijvenboer en woont met zijn Italiaanse vrouw Anna in een trullo in Puglia, zijn zus Karin is juf op een basisschool in Amsterdam en heeft een moestuin in de Achterhoek. Hun correspondentie gaat over eten. Over Italiaans eten en alles wat daar omheen hangt. Over het leven in Italië en familie, uiteraard. Ze zijn er zelf nog niet uit of Fratello & Sorella nou een kookboek of een leesboek is, maar door het lezen van de brieven en de recepten wil je koken én eten én naar Puglia verhuizen. Door Debby Koudenburg.

Klont is lekker

05 oktober 2017 Kan een boek lekker zijn? Zeker: de geest heeft papillen die zoeken naar het juiste mengsel van zoet, zuur, bitter en het zout van echte tranen, van substantie en luchtigheid. En net als met eten kan het niet deren als de inhoud giftig is. Klont is heerlijk. Het is beregrappig en maakt tegelijk ongerust, over digitale ontwikkelingen die op hol slaan. Het gaat dus over nu, maar ook over zaken van alle tijden: liefde, het gezinsleven. Het is sexy, maar beide hoofdpersonen staan uiteindelijk behoorlijk in de kou. Het vonkt van de onverwachte wendingen en prachtformuleringen; het is kortom een echte, swingende Februari. Door Esther Wils.

Weer een revolutionaire stap richting racismeloos samenleven

05 oktober 2017 Waarom bundelen schrijvers essays die ze in de loop der tijd al eens in bladen hebben gepubliceerd? Daar zijn natuurlijk strategische redenen voor, maar ook een inhoudelijke: door bundeling ontstaat een overzicht van het werk van een schrijver door de jaren heen, waaruit lijnen, ontwikkelingen of juist breuken in haar of zijn oeuvre op te maken zijn. De Amerikaanse schrijver en journalist Ta-Nehisi Coates, met recht(!) geroemd als een van de belangrijkste hedendaagse denkers over racisme, laat met zijn nieuwste boek zien dat zo'n bigger picture meer dan alleen verhelderend werkt: ze betekent ook een nieuwe stap in zijn emancipatieproject, de stap die volgt op zijn succesvolle boek uit 2015, Between the World and Me. We Were Eight Years in Power: An American Tragedy, en dan vooral de manier waarop die bundel is samengesteld, de vorm ervan, maakt onderdeel uit van zijn voortwoedende strijd tegen institutioneel racisme in Amerika. Door Kim Schoof.
MINDBOOKSATH : athenaeum