Bestel uw boeken online bij Athenaeum Boekhandel!

Recensieoverzicht: Yasmina Reza, Gerard Reve, Auke Hulst (de week van 8 maart 2017)

08 maart 2017
| | | | | |

Onze wekelijkse samenvatting van de recensies in kranten en tijdschriften met deze week Yasmina Reza, Moshin Hamid, Konstantin Paustovski (NRC), Gerard Reve, Auke Hulst c.s. en politieke analyse (De Groene Amsterdammer).

Oudere afleveringen van deze rubriek zijn te raadplegen in ons archief. In een vereenvoudigde opzet beperken we ons in 2017 tot de Nederlandse kranten en maand-/weekbladen en de grote, prominente stukken.

Tussen rechte haken staan de redactionele items op Athenaeum.nl.

Delen op

'En dat vind ik wel altijd apart van Nederland: dat er hier een soort mentaliteit heerste van: als jij maar iets wilt, dan lukt het ook. Als je maar hard genoeg werkt, dan gaat het wel lukken. En het lijkt soms wel of Nederlanders al heel lang niet geleefd hebben met een macht van boven die gewoon in een etmaal kan beslissen dat jouw leven een heel andere kant opgaat,' zegt Carolina Trujillo, met Uruguyaanse wortels, tegen Carolina lo Galbo bij VPRO Boeken naar aanleiding van haar roman Vrije radicalen [leesfragment].

Lo Galbo sprak ook met Tommy Wieringa over De dood van Murat Idrissi [leesfragment | recensie]. Waarom na Dit zijn de namen weer een boek over vluchtelingen? 'Ik wil niet te veel weten van mijn eigen drijfveren. Ik wil gegrepen worden een verhaal en dat goed opschrijven, ik hoef dat niet te weten. [...] Ik ben professioneel begaan met vluchtelingen, en ik vind dat je de plicht hebt tot compassie, en ik heb het geluk dat ik me ermee moet bemoeien omdat ik er een goed verhaal in zie. En het houdt me ontzettend sterk bezig, migratie is een van de grootste onderwerpen van onze tijd, een onderwerp dat ontzettend veel gevolgen heeft, politiek, cultureel, maatschappelijk. Het is heel moeilijk er niet over na te denken, om er geen opvattingen over te hebben.'

De afleveringen van VPRO Boeken zijn elke zondagochtend te zien op NPO 1, en zijn terug te kijken op www.vpro.nl/boeken

Vrij Nederland brengt deze week haar Jonge Schrijvers Gids uit en besteed aandacht aan 35 schrijvers onder de 35. Schrijvers met een felbegeerd plekje:

  1. Thomas Heerma van Voss [leesfragment]
  2. Tjeerd Posthuma [leesfragment]
  3. Shira Keller [recensie]
  4. Peter Zantingh
  5. Noor Spanjer
  6. Raoul de Jong
  7. Heleen Debruyne [leesfragment]
  8. Femke Schavemaker
  9. Jan Postma [leesfragment]
  10. Frederik Willem Daem [leesfragment]
  11. Aya Sabi 
  12. Willem Claassen
  13. Gerda Blees [leesfragment]
  14. Tomer Pawlicki
  15. Lucas de Waard [leesfragment]
  16. Aafke Romeijn
  17. Daan Heerma van Voss [leesfragment]
  18. Haro Kraak [leesfragment]
  19. Erik Rozing [leesfragment]
  20. Eva Meijer [leesfragment | interview]
  21. Nina Polak [leesfragment]
  22. Emy Koopman [leesfragment]
  23. Bette Adriaanse [leesfragment]
  24. Ties Teurlings
  25. Vicky Francken
  26. Thomas Olde Heuvelt
  27. Thomas van Aalten [leesfragment | interview]
  28. Sytske van Koeveringe
  29. Simone van Saarloos [leesfragment]
  30. Lize Spit [fragment | onze recensie]
  31. Lieke Marsman
  32. Maurits de Bruijn [leesfragment]
  33. Daan Doesborgh
  34. Sander Kok
  35. Jaap Robben [leesfragment | de vertaler over Birk]

Jeroen Vullings onderzoekt de ambities van de zogenaamde latte-generatie en vindt daarbij een overstijgend kenmerk. ‘Om écht door te dringen, beter te zijn dan je collega’s en de populaire Schund in de top-60 achter je te laten, moet je het beste boek schrijven dat je kunt. Telkens weer. Dat loodzware besef is onloochenbaar bij elke loot van de latte-generatie.’

Arnon Grunberg blikt terug en onderzoekt waarom hij was gaan schrijven. ‘“Scheppen betekent twee keer leven.” Je hebt geen filosofische scholing nodig om je hier van alles bij te kunnen voorstellen. Twee keer leven, dat wilde ik wel, vooral omdat je dan een tweede kans kreeg als de eerste keer zou tegenvallen en dat de eerste keer zou tegenvallen, daar had ik me min of meer al bij neergelegd.’

Vrij Nederland verschijnt elke maand; elk kwartaal verschijnt er een special. Vrij Nederland is te koop bij het Nieuwscentrum.

Stern | Thomas Heerma van Voss | 9789400404717
€ 12,50
Stad van goud | Tjeerd Posthuma | 9789400406124
€ 17,99
M. - Shira Keller | Shira Keller | 9789057595134
€ 16,50
Dertig dates cadeau | Noor Spanjer | 9789038801353
€ 17,50
De plantrekkers | Heleen Debruyne | 9789023496281
€ 19,99
Vroege werken | Jan Postma | 9789492478023
€ 19,95
Verkruimeld land | Aya Sabi | 9789025451059
€ 17,99
De kamers | Lucas de Waard | 9789044534733
€ 18,95
Lekhoofd | Haro Kraak | 9789025447410
€ 19,99
Het vogelhuis | Eva Meijer | 9789059366695
€ 18,95
Orewoet | Emy Koopman | 9789044628630
€ 19,95
Krentenkoppen | Ties Teurlings | 9789038802442
€ 13,99
Röntgenfotomodel | Vicky Francken | 9789023442745
€ 16,99
HEX | Thomas Olde Heuvelt | 9789024573349
€ 9,99
Henry! | Thomas van Aalten | 9789046820773
€ 19,99
De vrouw die | Simone van Saarloos | 9789038801643
€ 19,99
Het smelt | Lize Spit | 9789082410617
€ 22,95
De eerste letter | Lieke Marsman | 9789028260580
€ 14,50
Birk | Jaap Robben | 9789462371040
€ 5,00
Stern | Thomas Heerma van Voss | 9789400402362
€ 5,99
Stad van goud | Tjeerd Posthuma | 9789400407220
€ 7,79
M. | Shira Keller | 9789057596315
€ 9,99
Park | Willem Claassen | 9789023467304
€ 12,99
De kamers | Lucas de Waard | 9789044534740
€ 14,99
Lekhoofd | Haro Kraak | 9789025447427
€ 9,99
Het vogelhuis | Eva Meijer | 9789059366701
€ 9,99
Orewoet | Emy Koopman | 9789044630831
€ 11,99
Krentenkoppen | Ties Teurlings | 9789038802459
€ 7,99
Hex | Thomas Olde Heuvelt | 9789024575312
€ 9,99
Henry! | Thomas van Aalten | 9789046820780
€ 9,99
Het smelt | Lize Spit | 9789082410662
€ 12,99
Smeltende vrouw | Sander Kok | 9789044631609
€ 11,99
Birk | Jaap Robben | 9789044532784
€ 9,99

In Trouws Letter & Geest interviewt Pieter van den Blink Marcel Möring over diens jongste roman, Eden [leesfragment], en de invloed van zijn Joodse achtergrond op zijn werken. ‘Er gaat veel ego zitten in het maken van een boek. Dat is prima. Maar soms moet je tegen jezelf zeggen: nu ben ik alleen nog bezig om te laten zien hoe hoog ik kan pissen.’

Janita Monna bespreekt de nieuwe dichtbundel van Jacques Hamelink, Oden voor komende nacht: ‘De beste staat om het werk te lezen is door “leeg te zijn” […] Want wanneer het hoofd te vol is, kunnen Hamelinks van reguliere zinsvolgorde afwijkende regels al snel worden opgevat als "moeilijk doenerij".’ Verder las Paul van der Steen Karl Marx: Grootheid en illusie, Gareth Stedman Jones’ biografie over de beroemde communist: ‘Een mooie schets van Marx’ kleine wereld, maar het verhaal komt om in details.’

Ger Leppers dook in Colettes De eerste keer dat ik mijn hoed verloor [leesfragment], en oordeelt: ‘Scherp, levendig, precies, alleen een rode draad ontbreekt.’ Jann Ruyters vervolgens over Dola de Jongs De Thuiswacht: ‘Ook zestig jaar later nog steeds ontroerend, fris, subtiel, scherp.’

Rob Schouten bespreekt Wessel te Gussinklo’s De weergekeerde bloem [leesfragment]: ‘Hij zet in de gedaante van een malende, zeurende, geblokkeerde schrijver de eenzame, op eigen kracht voortploeterende mens neer op een wijze, tragisch en onbetaalbare [manier], die zijn weerga in Nederlandse literatuur niet kent.’

Kortere stukken, een pagina of minder:

  • Beeldboek van de week is Xiaoxiao Xu’s Aeronautics in the backyard.
  • Paul van der Steen over Will Englunds Maart 1917 en Kees Boterbloems Revoljoetsija!.
  • Co Welgraven interviewt historicus James C. Kennedy over diens Een beknopte geschiedenis van Nederland [leesfragment].
  • Harriët Slam over Michael Koryta’s Laatste woorden: ‘Koryta zet [de] desolate onderwereld sfeervol neer.’
  • Bas Maliepaard over Stine Jensens jeugdboek  Alles wat ik voel: ‘Onderhoudend, maar moeilijk taalgebruik, gekunstelde opzet, opmaak rommelig.’  

De boekrecensies van Trouw verschijnen elke zaterdag in Letter en Geest, en zijn voor abonnees te raadplegen op trouw.nlTrouw is te koop bij het Nieuwscentrum. 

 

Het is verkiezingstijd en dus verdiept De Volkskrant zich deze week onder andere in de boeken van de lijsttrekkers.  Erik van den Berg onderzocht waar lijsttrekkers het zoal over hebben, maar vooral of zij het een beetje fraai weten op te schrijven.

  • Jesse Klaver krijgt een 7 voor zijn stijl in De empathische samenleving: ‘In kort bestek schakelt [Klaver] van groot naar klein en omgekeerd.’
  • Thierry Baudet scoort een 6 met Breek het partijkartel!: ‘Baudets kracht is zijn grondigheid.’
  • Sybrand Buma’s Tegen het cynisme ontvangt een 7+: ‘Buma maakt aannemelijk  dat hij niet op ghostwriters steunt, […] slaat onbekommerd parlementaire zijwegen in, […] en toont zich dankbaar voor de meegekregen normen en waarden van de oude Van Haersma Buma’s.’
  • Alexander Pechtold scoort een 5+ voor Optimist in de politiek: ‘Waar is de scherpe Pechtold die we kennen uit de Kamer?.’
  • Jan Dijkgraafs De bezorgde burger komt als beste uit de bus met een 8: ‘[Dijkgraaf] is de enige echte schrijver van het hier gepresenteerde vijftal.’

Thomas von der Dunk bespreekt vier boeken waarin Nederland centraal staat.

  • Over Herman Pleijs Moet nog steeds kunnen, drie sterren: ‘Ook al worden veel zaken op inventieve wijze met elkaar in verband gebracht, tot verrassende inzichten voert het niet.’
  • Over René van Stipriaans Lof der botheid [leesfragment], vier sterren: ‘Een eyeopener.’
  • Over Frank Westermans In het land van de ja-knikkers, twee sterren.
  • Over James C. Kennedy’s Een beknopte geschiedenis van Nederland [leesfragment], vier sterren: ‘Een paar zaken vallen op, die op nuttige wijze ons beeld verbreden.’

Hans Wansink verdiept zich in boeken over het politieke bedrijf.

  • Over Marc Oosterhouts De kunst van het kiezen, twee sterren.
  • Over Wilmar Bolhuis De rekenmeesters van de politiek, drie sterren: ‘Biedt een waardevolle blik achter de schermen van de nationale beleidsvorming.’
  • Over Bas Heijnes Staat van Nederland, vier sterren: ‘Een pareltje in de zee van geschriften die de woelige tijdgeest in woorden proberen te vangen.’

Aleid Truijens bespreekt de nieuwe essaybundel van Marja Pruis, Genoeg nu over mij [leesfragment], vier sterren: ‘Ferm en twijfelend tegelijk analyseert ze haar eigenaardigheden en emoties. [Dit] is zo’n niet-narcistisch ik-boek.’

Korter:

  • Arjan Peters over Teffi, Herinneringen. Van Moskou naar de Zwarte Zee – 1919, vier sterren: ‘Meeslepend beschrijft ze surreële situaties in tijden van extreme chaos.’
  • Jet Steinz over Virginia Woolf, De jaren [recensie]: ‘Woolf is nog lang niet done.’
  • Jean-Pierre Geelen over Peter Vos’ rijk geïllustreerde Brieven: ‘Dichter bij Vos kun je niet komen.’
  • Flip Vuijsje over Loek Dekker, Livin’ blues, drie sterren.
  • Pjotr van Lenteren over Esther Sprikkelmans Bijenvader (vier sterren) en Tjibbe Veldkamps De lovebus (vijf sterren).
  • Aleid Truijens over Mohamed El Bachiri, Een jihad van liefde, vier sterren: ‘Deze grootmoedige oproep van een weduwnaar verdient veel lezers.’
  • Hans Bouman over Ethan Canin, Handboek van een twijfelaar, drie sterren: ‘Helaas wordt van tijd tot tijd de bereidheid van de lezer om zich te blijven verdiepen […] tot het uiterste getest.’
  • Maria Barnas over het debuut van Vicky Francken, Röntgenfotomodel, vier sterren: ‘Wie zich kan spreken zoals Francken kan alles.’
  • Peter Swanborn over Mouloud Mammeri, Het verlaten land, vier sterren: ‘Mammeri is een scherp waarnemer die zich niet tot een gemakkelijk oordeel laat verleiden.’
  • Bo van Houwelingen over Jamal Ouariachi’s verhalenbundel, Herinneringen in aluminiumfolie [leesfragment], twee sterren. 

De boekrecensies van de Volkskrant verschijnen elke zaterdag in Sir Edmund, en zijn te raadplegen op volkskrant.nl/boeken - een selectie is slechts voor abonnees toegankelijk. De Volkskrant is te koop bij het Nieuwscentrum.

Tegen het cynisme | Sybrand Buma | 9789044633108
€ 15,00
De bezorgde burger | Jan Dijkgraaf | 9789089750488
€ 14,95
Staat van Nederland | Bas Heijne | 9789044632682
€ 7,99
Genoeg nu over mij | Marja Pruis | 9789038802558
€ 21,99
Herinneringen | Nadezjda Teffi | 9789061434276
€ 18,50
De jaren | Virginia Woolf | 9789025303471
€ 24,99
Bijenvader | Esther Sprikkelman | 9789047708704
€ 14,95
De lovebus | Tjibbe Veldkamp | 9789045120591
€ 14,99
Röntgenfotomodel | Vicky Francken | 9789023442745
€ 16,99
Tegen het cynisme | Sybrand Buma | 9789044633115
€ 9,99
Staat van Nederland | Bas Heijne | 9789044632699
€ 5,99
Genoeg nu over mij | Marja Pruis | 9789038802565
€ 12,99
De jaren | Virginia Woolf | 9789025303464
€ 18,99
De lovebus | Tjibbe Veldkamp | 9789045120621
€ 9,99

Zaterdag in Het Parool interviewt Maarten Moll Auke Hulst over Als het zo doorgaat [onze recensie]: 'Wat die verhalen kunnen doen? Het gaat erom dat je de mensen op een ander niveau aanspreekt. Dat deze verhalen zich in het brein van de lezer nestelen, terwijl een tweet of een opiniestuk daar allang uit verdwenen is. Er is geen opiniestuk uit 1949 dat nog dezelfde impact heeft als de roman 1984. Op de lange termijn is het een meer potent middel om mensen aan het denken te zetten. Dat is het doel.'

'Dada. Een geschiedenis is een belangrijk boek omdat [Hubert] Van den Berg de geschiedenis en de geschiedschrijving nauwkeurig demonteert en opnieuw opbouwt,' stelt Hans Renders vervolgens vast. En dan kortere stukken:

  • Arie Storm kraakt Tommy Wieringa's De dood van Murat Idrissi [onze recensie | fragment], één ster voor de 'bordkartonnen personages, kitscherige beelden, dialogen die zijn geschreven in de stijl van een hoorspel uit de jaren vijftig, een problematiek die volledig over de hoofden van iedereen in het boek heen gaat en het volstrekt ontbreken van humor';
  • Hans Knegtman looft Max van Oldens De juiste man, vijf sterren: 'Dit scenario is thriller-technisch van onmiskenbare elegantie. Toch voelt de empathische lezer zich wat ongemakkelijk.';
  • Dieuwertje Mertens looft, vier sterren, Jamal Ouariachi's verhalenbundel Herinneringen in aluminiumfolie [leesfragment]: 'Ouariachi heeft niet alleen zijn best gedaan de verhalen spannend te maken, maar zorgt er ook voor dat er talig wat te beleven is.'

De boekrecensies van Het Parool verschijnen elke zaterdag. Het Parool is te koop bij het Nieuwscentrum.

Toef Jaeger schrijft deze week over literatuur waarin de urgentie van de werkelijkheid voelbaar is. In het stuk onder meer aandacht voor Moshin Hamids aangrijpende Exit West en Viet Thanh Nguyens subtiele The Refugees. Daarnaast Rob van Essen over Homesick for Another World van Ottessa Moshfegh. '[D]e wendingen en ontwikkelingen volgen elkaar razendsnel op, met de onbekommerde achteloosheid van een noodlot dat zich aan geen enkele verwachting iets gelegen laat liggen. Voor de lezer is dat een verlichtende ervaring. Zo kan het óók: het hoeft niet altijd ingeleid en verklaard te worden, het hoeft niet altijd beredeneerd te worden,' stelt Van Essen onder meer.

Margot Dijkgraaf bespreekt Yasmina Reza's prijswinnende Babylon, dat onlangs in Nederlandse vertaling verscheen [recensie]. Dijkgraaf noemt het een 'hilarische, geestige en scherpe roman'. Bart Funnekotter wijdt een recensie aan Frank McDonoughs 'grondige'Gestapo. En Michel Krielaars sprak naar aanleiding van het verschijnen van het eerste deel van De autobiografie van Konstantin Paustovski met diens stiefdochter. 'Toen hij zich na de dood van de dictator kritisch durfde op te stellen, kon hij zich dat alleen veroorloven dankzij zijn populariteit,' vertelt ze Krielaars. 'Sinds de oorlog was hij een gevierd en geliefd schrijver, wiens herinneringen in grote oplagen verschenen. De eerste half miljoen exemplaren van zijn verzameld werk waren in twee weken uitverkocht. Aan het eind van zijn leven was hij meer dan beroemd, hij was een heilige.'

Verder:

  • Thomas de Veen over Jamal Ouariachi's Herinneringen in aluminiumfolie [leesfragment] (vier ballen) en Aan doodgaan dachten we niet van Gerda Blees (drie ballen).
  • Arnold de Groot over Geerten Waling, Zetelroof (drie ballen)
  • Hester Carvalho over Lonely Boy van Steve Jones en Ben Thompson (vier ballen) en Jeff Golds Total Chaos (twee ballen)
  • Sietse Meijer over Steven Hyden, Your Favorite Band Is Killing Me (vier ballen)

De boekrecensies van NRC Handelsblad verschijnen elke vrijdag in Boeken, en zijn voor abonnees te raadplegen op Nrc.nl. NRC Handelsblad is te koop bij het Nieuwscentrum.

In Elsevier een interview met striptekenaar Aimée de Jongh, wier De terugkeer van de wespendief verfilmd is ('Ik vind het mooie aan strips dat ze een artistieke inslag hebben. [...] Bij een strip heb je de tekst die je naar je eigen hand kunt zetten, en je tekenstijl.'), en een portret van uitgeverij De Blauwe Tijger ('De boekenwereld zit een beetje in de D66-hoek, zou je kunnen zeggen. Ik zie het als onze taak om het publieke debat te verbreden.')

En recensies: Nikki Sterrenburg over Sultan en de lokroep van de jihad door Johan van de Beek en Claire van Dyck (vier sterren: 'Zeer complete inkijk in de leefwereld van radicaliserende jongeren.'), Irene Start over Tommy Wieringa's De dood van Murat Idrissi [onze recensie | fragment] (drie sterren, 'wil maar geen echt drama worden'), en Denise van Dalen over Scott Stambachs Het onzichtbare leven van Ivan Isaenko (drie sterren, 'ontroert, maar is [...] wel wat voorspelbaar').

Gerry van der List ten slotte gaat in op Ewoud Sanders' proefschrift en 'uitputtend boek' Levi's eerste kerstfeest, 'saaie en taaie kost', maar: 'Sanders laat in elk geval wel duidelijk zien dat christelijke jeugdlectuur kwalijke vooroordelen over joden heeft gestimuleerd.'

Elsevier verschijnt elke donderdag en is voor abonnees toegankelijk via weekblad.elsevier.nl. Elsevier is te koop bij het Nieuwscentrum.

Deze week in De Groene Amsterdammer de Tweede Kamer-verkiezingen, en een aangepaste Dichters & Denkers. 'De opbrengst is verrassender en beter dan je zou verwachten bij zo’n haastig gelegenheidsproject,' schrijft Christiaan Weijts over het 'bijzonder interessante experiment' van Auke Hulst Als dat zo doorgaat [onze recensie]. 'Akelig realistisch aandoende visioenen zijn het, die soms niet eens zo onwaarschijnlijk lijken, en de satirische insteek hier en daar geeft dit in potentie diep sombere boek de juiste hoeveelheid lucht.'

'Tezamen bieden deze drie boeken, geschreven door denkers onder de veertig, een menukaart aan met nieuwe checks and balances voor het huidige partijmodel. Toch gaat het in de verkiezingscampagne nauwelijks over de inrichting van het huis van de democratie. Dat is een gemis,' schrijft Caspar Thomas over de boeken van Thierry Baudet (Breek het partijkartel!), Geerten Waling (Zetelroof) en Arnout Maat (De particratie).

Marja Pruis, ten slotte, herleest Gerard Reve, nu in Sam Garretts vertaling The Evenings: 'De tekst mag het weer op zichzelf doen, en appelleren aan lezers voor wie de vage cultus rondom "this enfant terrible of Dutch genius" net genoeg is om de ontvankelijkheid te vergroten in plaats van teniet te doen. Onze Frits van Egters is – hoei boei – na zeventig jaar uitgegroeid tot "an Everyman".'

De Groene Amsterdammer is elke woensdag al te koop bij het Nieuwscentrum. Athenaeum Boekhandel verzorgt de boekverkoop voor de website van De Groene.

MINDBOOKSATH : athenaeum